Wie heeft mijn kaas gepikt?

Na een werkzaam leven van ruim 50 jaar, ben ik eens aan het mijmeren geslagen. Wat is er eigenlijk allemaal voorbij gekomen, en veranderd? Teveel om op te noemen, maar een aantal zaken op een rijtje. Ik begon ooit als leerling bedrijfswagen monteur bij de DAF, daarna ging ik als technisch specialist voor 6 jaar het leger in als Leopard1 onderstellen monteur 3e echelon. Daarna kwam ik aan het werk bij STILL, eerst als rayonmonteur en vervolgens als technisch specialist hoogbouwmagazijn trucks.. Deze titel werd nog diverse malen aangepast, ILS en AA noem het maar, verder niet belangrijk. In de maatschappij noemde men technisch personeel echter lager opgeleid, en in plaats van drie klassen van 35 jongens in de metaal op de technische school(in mijn tijd) waren ze al snel blij met zes man(mijn oudste zoon nu 45jaar, zat in zo’n klas). Wel ging men heel veel nieuwe banen creëren en opleidingen daarvoor. Je moest toch vooral doen wat je leuk vond en of de maatschappij daar later wat aan heeft zien we dan wel weer. Dus kwamen er opleidingen voor dierverzorging, het theater, musical ster, evenementen management enz.enz. Ondertussen veranderde de techniek in sneltreinvaart, en het onderwijs bleef achter lopen. En de maatschappij veranderde ook, en de bedrijven volgden al snel. Zo kwam ik bij STILL ooit binnen en waren er 150 sollicitanten voor de baan als rayon monteur regio Amersfoort. Nu zijn ze al blij als er 1 sollicitant zich meld. Toen moest je eerste monteur zijn(een bepaalde basis kennis bezitten) nu denkt men dat iedereen van alles te leren is. Ook moest je in die tijd minimaal 24 jaar oud en getrouwd zijn (dan was je waarschijnlijk wat serieuzer), al die eisen zijn losgelaten. Ik moest vier maanden intern in opleiding, in de ochtend theorie en in de middag de werkplaats in. Daarna twee maanden met een collega buitenmonteur mee, dan pas mocht je zelfstandig naar de klant. Laat ik het zo zeggen, dit is nu behoorlijk anders, ondanks dat je nu over een  veelvoud van producten en systemen praat. Nu krijg je een virtual reality bril mee, zodat men je kan helpen op afstand als je het even niet meer weet.

Er zat een directie die bestond uit een echte directeur de heer van Wijk. Dan was er een directeur service en een service manager, die beiden ooit monteur buitendienst waren geweest. We hadden de sfeer van een familiebedrijf(kaas), je voelde je enorm gewaardeerd en welkom. Dat veranderde na een jaar of 15 toen de verschillende directies langskwamen, en het moederbedrijf naar de beurs ging. De mensen werden minder belangrijk, het marktaandeel en klant tevredenheidcijfers (NPO score) juist meer. Ik heb naast mijn werk in de service ook meer dan 10 jaar in de ondernemingsraad gezeten, waarvan het grootste deel als secretaris. Daar lagen we wel eens dwars, en kregen we van de bestuurder op gegeven moment het boekje Wie heeft mijn kaas gepikt? Een wereldwijde everseller waar al 30 miljoen exemplaren van waren verkocht met als boodschap Omgaan met verandering. Maar waren al die veranderingen dan wel zo goed? Op dit moment gaat mijn generatie met pensioen, en we zitten als maatschappij met een enorm tekort aan gekwalificeerd technisch personeel. Leuk als je hightech producten verkoopt, maar wie gaat ze onderhouden en repareren? En wie gaat ze verder tekenen en ontwikkelen? En waardering? Het was normaal als iemand met pensioen ging dat er een receptie op de zaak was. Ik kan me nog herinneren dat mijn collega Gerrit met pensioen ging. Hij werd met een bus thuis opgehaald met vrouw kinderen en kleinkinderen. Wij wachten hun bij Gorinchem op met 10 servicewagens om in colonne naar de zaak te rijden. Tegenwoordig is een receptie zeldzaam, en wordt het afscheid meestal in een besloten etentje met een paar collega’s gehouden. Zo heb ik nu ik twee maanden geleden mijn AOW leeftijd heb bereikt nog niks gehoord van de algemeen directeur, en van de afdeling personeelszaken of zoals ze het tegenwoordig HR noemen, heb ik ook niks gehoord. Wel een lieve kaart van een paar collega’s van backoffice en een paar berichtjes van wat naaste collega’s gehad. En toen ik na mijn verjaardag na een week vakantie thuis kwam, stond er een vaas met zonnebloemen voor de deur, de taart(volgens mijn collega Jeffrey die twee dagen later als ik met AOW ging, zat die er bij) had de bezorger maar zelf opgegeten denk ik, of de buurt heeft er van genoten haha. Maar toen ik 35 jaar bij de zaak zat, en ik op dit medium door verschillende mensen gefeliciteerd werd, hoorde ik vanuit mijn werkgever ook niks, en met 36 en 37 jaar ook niet. En de 38 ga ik dus niet bereiken. Ook heb ik de laatste werkzame jaren ervaren dat enorme inzet uit het verleden geen garantie bied voor de toekomst, ik heb ervaren hoe het is op een zijspoor geschoven te worden en niet meer betrokken te worden. Geen respect voor kennis en ervaring, en er schijnbaar ook geen behoefte aan te hebben. En diezelfde ervaring hoor ik ook vaak bij oud collega's die met pensioen zijn en leeftijdsgenoten die bij andere werkgevers hebben gewerkt. Schijnbaar de praktijk van de tijd waarin we leven. Ik heb het naast me neergelegd, en geniet met volle teugen van de vrije tijd die ik gekregen heb, en van het enorm dankbare werk als vrijwilliger bij een woongroep met mensen met niet aangeboren hersenletsel. Ik maak me echter wel zorgen om een samenleving die steeds meer ik gericht is, en bedrijven die alleen nog maar kijken naar aantallen en marge’s en de mensen uit het oog verliezen. Ik geloof nog steeds in de echte familiebedrijven met aandacht en respect voor de werknemer en zijn gezin en op de wisselwerking die dat oplevert. Bedrijven die het Kaas op je brood leggen en het er niet af stelen. En werkgevers, als jullie die kaas blijven pikken dan houden jullie weinig betrokken werknemers over. Volgens mij het begin van het eind in een tijd, dat het meer als ooit belangrijk is gekwalificeerde betrokken werknemers in dienst te hebben en houden.